Workshop Democratie in Actie op Bestuurdersdag

Datum 04-12-2018

De deelnemers aan de workshop 'Democratie in Actie' tijdens de VNG Bestuurdersdag kwamen ook letterlijk in actie. Onder (bege)leiding van Jornt van Zuylen zochten ze de hoeken en gaten van de democratische opgaven in hun eigen gemeente op.

Daarbij kwam vragen aan de orde als:

  • Welke dingen doet uw gemeente de komende periode om de gemeentelijke besluitvorming democratischer te maken? En waarom? Waar bent u trots op?
  • Met welke dilemma’ s krijgt u te maken?
  • Hoe democratisch bent u zelf eigenlijk in uw werk?

Inwoners en bedrijven betrekken

Met veel energie vertelden de deelnemers over hun eigen successen, maar ook over hun worstelingen. De gemeenten De Wolden, Coevorden en Velsen werken deze bestuursperiode vanuit een breed raadsakkoord. Veel gemeenten lieten weten dat ze actief zoeken naar manieren om inwoners en bedrijven te betrekken bij beleid en uitvoering. Dat doen ze bijvoorbeeld door inwoners actief te vragen naar hun ideeën en deze breed te bespreken aan rondetafels:

Velsen heeft input opgehaald bij inwoners en het MKB over een mobiliteitsagenda om het voorlopig collegeprogramma te toetsen en definitief te maken. De gemeenteraad zal uiteindelijk een aantal knopen doorhakken over de strategische ontwikkelingen op de lange(re) termijn. Ook zijn er gemeenten die kernen een eigen budget geven en een begroting op laten stellen (Raalte, Emmen en Oldebroek). Schagen heeft de intentie om er mee te gaan werken.

Doet iedereen wel mee?

Een van de dilemma’s waar de bestuurders mee worstelen, is hoe je ervoor zorgt dat je niet alleen het geluid van de geijkte belangstellenden en insprekers hoort. Hoe bereik je mensen die minder betrokken zijn bij de gemeente?

In Deventer lossen ze dat op door een aantal mensen per wijk te vragen om mee te denken over hun eigen wijkbudget. Om te voorkomen dat het steeds dezelfde mensen zijn die in deze wijkteams zitten, worden deze om de zo veel tijd verplicht vervangen door andere wijkbewoners. Bovendien wordt gevraagd om niet alleen na te denken over speeltuinen en groenvoorziening, maar ook over 'moeilijkere' onderwerpen, bijvoorbeeld in het sociaal domein.

Vastgesteld werd dat niet iedereen mee wil doen en dat de betrokkenheid per kern enorm kan verschillen. Dat is niet erg, voor ieder vraagstuk kan een maatwerkoplossing worden gevonden. (Zie de Participatiemix).

Hoe krijg je de raad en ambtelijke organisatie mee?

Nadenken over hoe je samen met je inwoners en andere belanghebbenden een passend gemeentelijk beleid kunt ontwikkelen, vraagt om een manier van werken die minder top-down is en open staat voor input en ideeën van buitenaf. Niet iedereen vindt de overgang van de oude naar de nieuwe manier van werken even makkelijk. Voor raadsleden is het soms zoeken naar wat hun rol in de besluitvorming dan nog is.

Coevorden geeft aan dat dat ook echt een kwestie van zoeken is. Een nieuwe werkwijze verzin je - net als gemeentelijk beleid - niet op de tekentafel. Dat is een proces waarin je met goede intenties gezamenlijk op zoek gaat naar oplossingen. Een belangrijke voorwaarde is om iedereen daarin goed mee te nemen en transparant te zijn over de stappen die je zet en de invloed die je iedereen geeft.

Bloemendaal heeft - samen met Heemstede - een leergang 'Open Je Blik' ontwikkeld om de ambtelijke organisatie meer te richten op de mogelijkheden vanuit de samenleving.

Democratie in Actie

Het programma Democratie in Actie richt zich op het ondersteunen van gemeenten op de democratische vraagstukken waar lokaal naar oplossingen wordt gezocht. Het is een programma van, voor en door gemeenten, gericht op lokaal en gezamenlijk leren. Dat wil zeggen dat er alleen activiteiten gestart worden als daar in gemeenten ook voldoende vraag naar is.

De ondersteuning varieert van het beantwoorden van vragen, het aanbieden van maatwerk rondom bepaalde thema’s tot het inzetten van experts op specifieke vraagstukken en het starten van ontwikkeltrajecten met meerdere gemeenten.

Meer informatie

Zie ook